„Z tej strony jestem już upieczony. Przewróćcie mnie na drugą stronę i jedzcie!
Kim był?
Wyobraźcie sobie, że leżycie na rozżarzonym, metalowym ruszcie, a jedyne, na co macie ochotę, to rzucić żartem w stronę swoich oprawców. Tak właśnie wyglądały moje ostatnie chwile w 258 r., kiedy Rzymem wstrząsały krwawe prześladowania chrześcijan. Nazywam się Wawrzyniec i choć pochodzę z dalekiej Hiszpanii, to właśnie w sercu Italii przyszło mi stoczyć najważniejszą bitwę o godność drugiego człowieka.
Urodziłem się około 225 r. w rzymskiej prowincji Hiszpania Tarraconensis, w pobliżu dzisiejszej Hueski. Moja rodzina była głęboko wierząca, co pozwoliło mi od dziecka chłonąć zasady, które później stały się fundamentem mojego życia. Los sprawił, że jako młody człowiek wyjechałem do Rzymu, gdzie spotkałem przyszłego papieża Sykstusa II, który stał się dla mnie jak ojciec i mentor.
W Rzymie szybko dostrzeżono moje zaangażowanie i szczerość, dlatego powierzono mi funkcję jednego z 7 diakonów. Moim zadaniem była opieka nad majątkiem Kościoła oraz pomoc najuboższym mieszkańcom potężnej metropolii. Zarządzałem funduszami, które każdego dnia karmiły setki głodnych ust, co w tamtych czasach było logistycznym wyzwaniem na ogromną skalę.
Punkt zwrotny
Wszystko zmieniło się gwałtownie w sierpniu 258 r., gdy cesarz Walerian wydał edykt nakazujący natychmiastową śmierć wszystkich biskupów, księży i diakonów. Widziałem na własne oczy, jak rzymscy żołnierze porywają Sykstusa II podczas modlitwy na cmentarzu. Gdy prowadzono go na śmierć, płakałem, pytając, dlaczego zostawia mnie samego, a on proroczo odpowiedział, że za 3 dni spotka mnie jeszcze cięższa próba.
Prefekt Rzymu, chciwy urzędnik cesarski, był przekonany, że Kościół gromadzi w swoich podziemiach góry złota i kosztowności. Dał mi dokładnie 72 godziny na zebranie i oddanie rzekomych skarbów do skarbca państwowego. Zamiast jednak pakować złote naczynia, zacząłem gorączkowo rozdawać resztki pieniędzy i jedzenia każdemu biedakowi, jakiego spotkałem na swojej drodze.
Czego dokonał?
Kiedy nadszedł termin spotkania z urzędnikiem, przyprowadziłem przed jego oblicze tłum chorych, kalekich, niewidomych i osieroconych dzieci. Wyciągnąłem rękę w ich stronę i z uśmiechem oznajmiłem osłupiałemu prefektowi: „Oto są prawdziwe skarby Kościoła!”. Był to akt niesamowitej odwagi, który pokazał, że dla nas największą wartością nie są kruszce, lecz ludzie, o których świat wolałby zapomnieć.
Moja działalność nie ograniczała się tylko do rozdawania jałmużny, ale była manifestacją nowej hierarchii wartości, która przetrwała wieki. Do dziś rzymscy chrześcijanie wspominają mój upór w chronieniu archiwów i świętych pism, które również podlegały mojej pieczy jako archidiakona. Czy zastanawiałeś się kiedyś, co w Twoim życiu jest tak cenne, że nie oddałbyś tego nawet pod groźbą najgorszej kary?
Wpływ tego jednego gestu na historię był piorunujący, bo pokazał, że wiara daje wolność, której nie może odebrać żaden tyran. Moje świadectwo sprawiło, że wielu rzymskich pogan zaczęło inaczej patrzeć na najbiedniejsze warstwy społeczne. Stałem się symbolem chrześcijańskiej caritas, czyli bezinteresownej miłości, która jest fundamentem cywilizacji europejskiej do dnia dzisiejszego.
Śmierć i kult
Wściekły prefekt, czując się ośmieszony moim gestem, skazał mnie na wyjątkowo okrutną mękę na żelaznej kratownicy podgrzewanej ogniem. Zmarłem 10 sierpnia 258 r., zachowując pogodę ducha, która do dziś zadziwia historyków i teologów. Moje ciało spoczęło na cmentarzu przy Via Tiburtina, gdzie później cesarz Konstantyn Wielki kazał wznieść wspaniałą bazylikę, będącą do dziś celem pielgrzymek.
Kult mojego imienia rozprzestrzenił się błyskawicznie po całej Europie, a moje imię noszą tysiące miast, kościołów i rzek na całym świecie. Jestem jednym z najbardziej czczonych świętych rzymskich, wymienianym w Kanonie Rzymskim zaraz po apostołach. Każdego roku w rocznicę mojej śmierci miliony ludzi patrzą w niebo, szukając spadających gwiazd, które tradycja nazywa moimi łzami.