„Dla prawdy Ewangelii gotów jestem ponieść śmierć w każdej chwili.”
Kim był?
Kiedy wraz z 3 moimi braćmi zakonnymi stanąłem w Jerozolimie przed muzułmańskim sędzią, odważnie ogłosiłem, że jedyną drogą do zbawienia jest chrzest i wiara w Jezusa Chrystusa. Nazywam się Mikołaj Tavelić i przyszedłem na świat około 1340 roku w chorwackim mieście Szybenik w Dalmacji, w zamożnej oraz głęboko wierzącej rodzinie szlacheckiej. Od najmłodszych lat czułem w sercu pragnienie całkowitego oddania się Bogu, dlatego porzuciłem wygodne życie i wstąpiłem do zakonu franciszkanów w Bribirze. Tam przyjąłem święcenia kapłańskie, zgłębiając teologię i przygotowując się do trudnej posługi głoszenia słowa Bożego.
Przez pierwsze lata kapłaństwa posługiwałem wśród moich rodaków w Dalmacji, ucząc się pokory i franciszkańskiego ubóstwa. Zawsze jednak marzyłem o tym, by nieść światło Ewangelii tam, gdzie panuje duchowy zamęt i gdzie wiara chrześcijańska napotyka największy opór. Czy potrafisz wyobrazić sobie porzucenie bezpiecznego domu dla nieznanej, pełnej niebezpieczeństw krainy tylko po to, by mówić obcym ludziom o Bożej miłości? Moja gorliwość sprawiła, że przełożeni szybko dostrzegli we mnie kandydata do najtrudniejszych zadań misyjnych w ówczesnym Kościele.
Punkt zwrotny
Przełomowym momentem mojego życia był rok 1372, kiedy w odpowiedzi na apel papieża Grzegorza XI wyruszyłem wraz z 60 innymi franciszkanami na misję do Bośni. Przez dokładnie 12 lat w niezwykle surowych warunkach nawracałem tam wyznawców sekty bogomiłów, którzy odrzucali sakramenty i strukturę Kościoła. Gdy w 1384 roku poczułem w sercu pragnienie jeszcze większej ofiary, za zgodą przełożonych udałem się do Ziemi Świętej, by zamieszkać w klasztorze na górze Syjon w Jerozolimie. Tam przez 7 kolejnych lat opiekowałem się chrześcijańskimi pielgrzymami i gorliwie przygotowywałem się do bezpośredniego głoszenia Chrystusa wyznawcom islamu.
Czego dokonał?
Podczas wcześniejszej posługi w Bośni moje nieustraszone kazania oraz przykład ubogiego życia przyczyniły się do powrotu tysięcy ludzi na łono Kościoła katolickiego. W Jerozolimie z kolei wspólnie z braćmi Deodatem z Rodez, Piotrem z Narbonne oraz Stefanem z Cuneo podjęliśmy decyzję o otwartym wyznaniu wiary przed przywódcami muzułmańskimi. W dniu 11 listopada 1391 roku, podczas wielkiego święta islamskiego, udaliśmy się przed oblicze jerozolimskiego kadiego z przygotowanym na piśmie wykładem prawdy chrześcijańskiej.
Publicznie odczytaliśmy nasze oświadczenie, wykazując w nim, że nauka Mahometa nie prowadzi do zbawienia, a pełnia Bożego objawienia znajduje się wyłącznie w Ewangelii. Mimo natychmiastowego wybuchu gniewu sędziego i gróźb natychmiastowej egzekucji, żaden z naszej 4 nie cofnął wypowiedzianych słów ani nie zgodził się na przejście na islam. Wtrąceni do ciemnego lochu, przez 3 dni znosiliśmy okrutne tortury, bicie i głód, zamieniając więzienną celę w miejsce nieustannej modlitwy oraz śpiewu na cześć Boga.
Śmierć i kult
Nasza ziemska droga dopełniła się 14 listopada 1391 roku w Jerozolimie, gdy rozwścieczony tłum rozsiekł nasze ciała mieczami na kawałki, a następnie spalił je na stosie, by chrześcijanie nie mogli zebrać żadnych relikwii. Świadkiem naszego męczeństwa był przełożony klasztoru na Syjonie, ojciec Gerard Chalvet, który opisał naszą śmierć i przesłał relację do Europy, dzięki czemu pamięć o naszej ofierze przetrwała wieki. W 1889 roku papież Leon XIII oficjalnie zatwierdził mój kult jako błogosławionego, natomiast 21 czerwca 1970 roku papież Paweł VI uroczyście ogłosił mnie oraz moich 3 towarzyszy świętymi. Dziś moje główne sanktuarium znajduje się w rodzinnym Szybeniku, a dla moich rodaków stałem się pierwszym w historii oficjalnie kanonizowanym świętym narodu chorwackiego.