„Krew męczenników jest nasieniem nowych chrześcijan.”
Kim był?
Kiedy pogańscy kapłani w Tuluzie przywiązali mnie liną za nogi do rozjuszonego byka i wypuścili go ze szczytu miejskiego Kapitolu, na kamiennych stopniach dopełniła się moja misja pierwszego pasterza tego miasta. Moje życie przypada na burzliwy III wiek, kiedy rodzące się w Cesarstwie Rzymskim chrześcijaństwo zdobywało kolejne prowincje, mimo nieustannych prześladowań. Tradycja wskazuje, że pochodziłem ze Wschodu, prawdopodobnie z greckiego miasta Patras lub z rzymskiej prowincji Afryki, skąd przybyłem do serca imperium. W języku łacińskim moje imię brzmiało Saturninus, natomiast mieszkańcy południowej Galii oraz Hiszpanii nazwali mnie później Serninem.
Według relacji wybitnego historyka, świętego Grzegorza z Tours, należałem do grona 7 biskupów misyjnych wysłanych z Rzymu około 250 roku za panowania cesarza Decjusza, aby zanieść światło Ewangelii ludom Galii. Wraz ze mną w tę niebezpieczną drogę wyruszyli między innymi święty Dionizy skierowany do Paryża, Trofim do Arles oraz Marcjalis do Limoges. Moim celem stała się Tuluza, potężne i bogate miasto w Narbońskiej Galii, w którym kwitł wówczas kult rzymskich bóstw. Czy potrafisz sobie wyobrazić przybycie w pojedynkę do obcej metropolii, by bez żadnego zbrojnego wsparcia głosić Chrystusa w samym cieniu pogańskich ołtarzy?
Punkt zwrotny
Przełom w mojej posłudze nastąpił, gdy w Tuluzie zorganizowałem pierwszą wspólnotę chrześcijańską i wznieśliśmy skromne oratorium, do którego codziennie zmierzałem wąską uliczką prowadzącą tuż obok głównej świątyni na Kapitolu. Pogańscy kapłani składali tam krwawe ofiary, szukając wróżb i wyroczni, lecz od czasu mojego przybycia ich bożki nagle zamilkły. Rozgniewani wróżbici zaczęli oskarżać mnie o to, że sama moja obecność i codzienne przechodzenie koło świątyni odbierają moc ich posągom oraz drażnią rzymskich bogów. W obliczu narastającego terroru za rządów cesarzy Decjusza i Waleriana wiedziałem, że każde kolejne przejście obok Kapitolu może stać się moim ostatnim wyznaniem wiary.
Czego dokonał?
Mimo śmiertelnego zagrożenia nie porzuciłem mojej owczarni i przez lata gorliwie nauczałem mieszkańców Tuluzy oraz okolicznych krain, kładąc trwałe podwaliny pod tamtejsze biskupstwo. Według dawnych przekazów moje apostolskie wyprawy sięgały aż za Pireneje do hiszpańskiej Pampeluny, gdzie miałem głosić Ewangelię i ochrzcić tysiące nowych wiernych wraz z przyszłym świętym Firminem. Swoim łagodnym słowem, modlitwą oraz uzdrowieniami zdobywałem serca zarówno prostych ludzi, jak i rzymskich obywateli, dzięki czemu chrześcijaństwo zapuściło głębokie korzenie w całej Akwitanii. Nawet moi pogańscy przeciwnicy musieli przyznać, że duchowa siła płynąca z mojej wiary przewyższa potęgę ich dawnych obrzędów.
Pewnego dnia około 250 lub 257 roku, gdy jak zwykle szedłem na modlitwę do mojego kościoła, wzburzony tłum pogan otoczył mnie przed schodami Kapitolu, gdzie właśnie przygotowywano wielkiego byka na ofiarę dla Jowisza. Zażądano ode mnie, abym natychmiast złożył pokłon pogańskim bóstwom i przebłagał je kadzidłem, inaczej sam stanę się żertwą ofiarną. Z godnością odmówiłem oddania czci martwym posągom, głośno wyznając, że uznaję wyłącznie 1 prawdziwego Boga, Stwórcę nieba i ziemi. Wówczas rozwścieczeni oprawcy pochwycili mnie i przywiązali sznurem do nóg ofiarnego zwierzęcia, które kłute oszczepami rzuciło się do szaleńczej ucieczki w dół kamiennych stopni, roztrzaskując moje ciało.
Śmierć i kult
Gdy zerwał się sznur, moje martwe ciało porzucono na ulicy za murami miasta, skąd z narażeniem życia zabrały je 2 pobożne chrześcijanki i pochowały w głębokim grobie, aby uchronić relikwie przed sprofanowaniem przez pogan. W IV wieku moi następcy na stolicy biskupiej, święty Hilary oraz święty Eksuperiusz, wznieśli nad moim grobem bazylikę, a pod koniec XI wieku rozpoczęto budowę monumentalnego kościoła pielgrzymkowego Saint-Sernin w Tuluzie, będącego do dziś największą romańską świątynią we Francji. Moje męczeństwo zostało opisane w starożytnym dokumencie Passio z początku V wieku oraz rozsławione w pismach biskupa Sydoniusza Apolinarego i poety Wenancjusza Fortunata. Kościół katolicki obchodzi moje wspomnienie liturgiczne w dniu 29 listopada, czcząc mnie jako wielkiego patrona Tuluzy i Pampeluny.